Dr. Kadir Dadan, 1998 yılında kurulan Çevre İçin Hekimler Derneğinin Kurucu Üyesidir. 2002-2003 yıllarında derneğin genel sekreterliğini yürütmüştür. Bu dönemde dernek tarafından bastırılan Ulaşım-Çevre-Sağlık başlıklı çeviri kitaba ve Uluslararası Çocuk ve Çevre Sağlığı Sempozyumunun düzenlenmesine katkı sağlamıştır. Ayrıca bu dönemde baz istasyonları, İstanbul kent ulaşımı, savaşın ve barajların sağlık üzerine etkileri gibi çeşitli panel ve konferanslar düzenlenmiştir.
SAVAŞIN ÇEVRESEL ETKİLERİ (ÇEVİRİ-POSTER) – savasposter
BARAJLARIN İNSAN SAĞLIĞI VE ÇEVREYE ETKİLERİ – 17 TEMMUZ 2003 SUNUM – barajlar
ULAŞIM-ÇEVRE-SAĞLIK – ÇEVİRİ KİTAP – ulasimcevresaglikkitabi
Uluslararası Çocuk ve Çevre Sağlığı Sempozyumu – 18-20 Ekim 2002
Sempozyum Posteri – sempposter
Çevresel Tehditler:Yeni Kanaryamız Çocuklar
Hiç şüphe yok ki, önümüzdeki yüzyılın sağlık sorunları içerisinde çevresel etkenlerin neden oldukları hastalık ve sakatlıklar giderek artan bir orana sahip olacak.
Daha şimdiden alerjik deri ve solunum sistemi hastalıklarının sıklıklarında kayda değer artışlar olmaya başladı. Kanserlerin neden-sonuç araştırmalarında da, kanser genlerinin tetikleyicisi olarak çevresel etkenler ön plana çıkmaya devam ediyor.
Bir ölçüde bu sonuçların etkisiyledir ki, gelişmiş ülkelerde özellikle beslenme, giyinme ve temizlik amacıyla tüketilen ürünlerin içerdiği maddelere karşı bir duyarlılık ve sorgulama ortaya çıkmaya başladı.
Diğer yandan toplumun örgütlü kesimleri, çevre kirliliklerinin temizlenmesi ve önlenebilmesi için, iklim değişikliğini gündeme getirebilmek için, artık eskisinden çok daha fazla etkinlikler düzenliyor.
Bugün insanoğlu gerçekten, endüstrileşme ve refah toplumu yaratma çabalarının bir sonucu olarak, bu kaygıları doğuracak küresel, yerel ve güncel düzeyde bir çok çevresel tehditlerle boğuşmak zorunda.
Çünkü bu tehditler, yalnızca insanoğlunun değil, yeryüzündeki tüm canlıların geleceğini yok edecek boyutlara doğru hızla ilerliyor. Sınır tanımayan bu tehditlere karşı mücadele edebilmek de uluslar arası bir işbirliğini zorunlu kılıyor.
1998 yılında kurulan Çevre İçin Hekimler Derneği, bu bilinç içerisinde ilk uluslar arası etkinliğini “Çevre ve Sağlık Üzerinde Endüstriyel Tehditler Konferansı” ile kurulduğu yıl içerisinde gerçekleştirmişti. Ekim ayında ise “Çevre ve Çocuk Sağlığı Sempozyumu” ile ikinci uluslar arası etkinliğine imza atmış olacak.
Çocuk ve çevre sağlığı konusunun seçilmesindeki amaç, çocukların çevresel etkenler karşısında yetişkinlere nazaran daha duyarlı olduklarına vurgu yapmak içindir. Gerçekten, çocuklar büyümek ve gelişmek için yetişkinlere göre daha yüksek oranda hava, su ve yiyecek tüketirler. Yetişkinlerde daha uzun sürede ortaya çıkabilecek bir çok hastalık, çocuklarda çok daha kısa bir sürede etkili olur.
Çevresel etkileşim sonunda çocuklarda görülen hastalıklar, bir yandan kendi gelişim ve eğitimlerini etkileyerek gelecek nesillerin sağlıksız olmasına, öte yandan da aile yapısında meydana getirdiği yıkım nedeniyle ebeveynin sosyal ve ekonomik durumunda kayıplara neden olurlar.
Örneğin alerjik astım gelişen bir çocuk, yeterli hava alamadığı için yaşıtlarına göre daha yavaş büyür, sık sık hastalanarak okuluna gereği gibi devam edemez, aile çocuğuna daha fazla zaman ayırmak zorundadır, işe devamsızlık artar, hasta bir çocukla her yere gidemez, beklenmedik harcamalar yapmak zorunda kalır.
Çevresel etkenlere karşı çocukların durumu, eskiden madencilerin, madene inerken yanlarında taşıdığı kanaryalara benzetilmiştir. Kokusuz ve renksiz maden gazlarına, insanlardan daha duyarlı olan kanaryalar, tehlikeli durumu anlamak için kullanılırmış. Madenci bilirmiş ki, eğer kanaryaya bir şey olursa madende zehirli bir gaz var ve derhal madeni terk edermiş.
Bugün artık bütün dünya bir maden ve bizim onu terk etmemiz mümkün değil. Çocuklarımız da, tıpkı kanaryalar gibi bizden çok daha önce zehirlerden etkileniyor. Bu trend devam ettiği sürece yakında sıra bize de gelecek.
Koku ve renk vermeden yayılan çevresel tehditler, pimi çekilmiş el bombası gibi aramızda dolaşmakta. Kötü piyangonun kime çıkacağı ise belli değil. İşin acı yanı bu piyangodan kimsenin haberi yok.
Sempozyum, öncelikle bu kötü piyangodan herkesi haberdar etmek ve elden geldiğince el bombalarını işaretlemek işini üzerine aldı. Aramıza salıverilmelerini engellemek ve elbette hiç üretilmemeleri için çaba sarf etmek ise tüm duyarlı insanlara kaldı.
Dr. Kadir DADAN
Çevre İçin Hekimler Derneği – Sempozyum Sekreteri
Sempozyum Konu ve Konuşmacıları;
1.Gün;
Çevre ve çocuk sağlığı: etkiler, önlemler Prof. Dr. Çağatay Güler
Kalıcı Organik Kirleticiler ve Gelişimsel Toksisite: Dr. Charles Vyvyan Howard
Çevresel kaynaklı sağlık risklerinin kantitatif değerlendirmesi: Dr. Pascal Empereur-Bissonnet
Kent çevresi ve çocuk: Prof. Dr. Ali Osman Karababa, Doç. Dr. Beyza Üstün, Rıfat Göksu
Çocukların çevre eğitimi: Dr. Murat Fırat, Lalegül Ergün, Enver Kurgun, Nursel Aldabak, İslam Sadıker, Gülru Hotinli
- Gün;
Partiküler tipte hava kirliliği ve çocuklarda solunum hastalıkları: Dr. Jonathan Marcus Grigg
Kurşun zehirlenmesi ve çocuk sağlığı- global bir senaryo: Prof. Dr. Thuppil Venkatesh
Çocukluk çağı solunum hastalıkları ve çevresel etkiler: Prof. Dr. Haluk Çokuğraş, Prof. Dr. Elif Dağlı, Doç. Dr. Fazilet Karakoç
INCHES projesi: Güncel sorun ve eylemlere genel bir bakış: Dr. Peter van den Hazel
Çevre kirliliği ve doğurganlık: Dr. Oral Ataniyazova, Dr. Charles Vyvyan Howard, Dr. Rehat Faikoğlu
Çevresel risk, çocuk sağlığı ve korunma: Prof. Dr. Mithat Kıyak, Prof.Dr. Belma Akşit, Prof.Dr. Çağatay Güler, Prof.Dr. Dragan Gjorgjev
3.Gün;
Çocuk sağlığının korunmasında su ve gıda güvenliği: Dr. Seval Alkoy, Doç. Dr. Murat Yıldırım, Prof. Dr. Nafiz Delen, Prof. Dr. Ali Osman Karababa, Dr. Murat Fırat, Yrd. Doç. Dr. Nilay Etiler
